DAMASCUS — Umaasa ang Syria na maipagpapatuloy ang negosasyon nito sa Israel para sa isang security agreement, sa kabila ng matinding kawalan ng tiwala at panibagong tensyon matapos ang mga pag-atake ng Israel sa teritoryo ng Syria.
Ayon kay Syrian Foreign Minister Asaad al-Shaibani, bukas pa rin ang Damascus sa diplomasya at nais nitong muling buhayin ang mga usapang pangseguridad na natigil kasunod ng digmaan sa pagitan ng Israel at Iran.
Ngunit kapansin-pansing mabilis na nagbago ang sitwasyon: noong Agosto 23, nagsagawa na ng high-level, U.S.-mediated talks ang Syria at Israel sa Jordan upang subukang pababain ang tensyon at muling buksan ang landas para sa security agreement.
Ano ang pinag-uusapan?
Ayon sa mga ulat, kabilang sa mga tinalakay ang mga konkretong mekanismo para mapahinto ang mga pag-atake, pag-aresto at targeted operations ng Israel sa Syria, gayundin ang posibleng pagpapatuloy ng negosasyon para sa isang mas malawak na security arrangement.
Sinabi rin ni al-Shaibani na nagkaroon na dati ng malaking pag-usad sa papel. Kabilang sa mga napag-usapan ang mga security zone sa southern Syria at isang buffer zone na maaaring presensiyahan lamang ng United Nations forces.
Gayunman, ayon sa Syrian foreign minister, nananatili ang duda ng Damascus kung talagang ipatutupad ng Israel ang anumang magiging kasunduan.
Bakit naging kritikal ang bagong negosasyon?
Lumala ang tensyon matapos bombahin ng Israel ang Abu al-Duhur airbase sa Idlib noong Agosto 18, isang insidenteng nagpalalim din sa tensyon sa pagitan ng Israel at Türkiye dahil sa posibilidad ng Turkish military presence sa lugar.
Sinabi ng Associated Press na ang Israeli strike ay nagdulot ng pinsala sa runway ng base ngunit walang naiulat na casualties. Iginiit ng Israel na ang operasyon ay may kaugnayan sa pagpapanatili ng tinatawag nitong security status quo, habang kinondena ito ng Syria at Türkiye bilang banta sa regional stability.
Mas naging sensitibo ang sitwasyon dahil parehong may interes ang Israel at Türkiye sa direksiyon ng post-Assad Syria. Ayon sa Reuters, nagsusumikap din ang Washington na magtatag ng deconfliction mechanism sa pagitan ng Türkiye, Israel at Syria upang maiwasan ang aksidenteng paglala ng tensyon o direktang komprontasyon.
Hindi pa tapos ang malaking isyu
Para sa Damascus, hindi lamang simpleng ceasefire o security arrangement ang nakasalalay.
Isa sa mga pangunahing layunin nito ang pag-atras ng Israel mula sa mga bahaging hawak nito sa Syrian territory, habang nais din ng Syria na maibalik ang dating 1974 disengagement framework.
Samantala, nananatiling sensitibong usapin ang Golan Heights, na sinakop ng Israel mula Syria noong 1967 at kalaunan ay inangkin ng Israel. Ang status ng teritoryo ay patuloy na pinagtatalunan sa international arena.
May isa pang komplikasyon: iginiit ng Damascus na hindi nito nais isuko ang karapatang palakasin ang sariling military capabilities o panatilihin ang mga foreign alliances nito bilang bahagi ng anumang kasunduan.
May pag-asa ba sa isang mas malawak na peace deal?
Posible, pero malayo pa ito sa pagiging garantisado.
Sinabi ni al-Shaibani na nananatiling bukas ang pinto para sa diplomasya, ngunit malinaw rin niyang sinabi na walang tiwala ang Syria sa Israel sa kasalukuyan.
Ang pag-uusap sa Jordan ay mahalagang hakbang dahil ipinapakita nitong, kahit matapos ang mga pag-atake at diplomatikong pagkasira ng tiwala, may umiiral pa ring channel para sa direktang pag-uusap.
Para sa Estados Unidos, ang layunin ay hindi lamang pigilan ang panibagong sagupaan. Matagal nang sinusubukan ng Washington na tulungan ang dalawang panig na magkaroon ng security agreement na maaaring magsilbing pundasyon para sa isang mas malawak na kasunduan sa hinaharap.
Sa ngayon, ang pinakamalaking tanong ay hindi kung handang makipag-usap ang Syria at Israel—dahil malinaw na nag-uusap na sila. Ang tunay na hamon ay kung kaya nilang gawing aktuwal na kasunduan ang mga napag-uusapan habang patuloy ang military tensions sa rehiyon.
Leave a Reply