MANILA, Philippines — Isa na namang sensitibong isyu ang kinakaharap ng Senate Impeachment Court habang nagpapatuloy ang impeachment trial ni Vice President Sara Duterte—ang kontrobersiya sa paggamit ng “misleading questions” at ang naging pahayag ng mga abogado sa social media.
Nakatakdang dinggin ng impeachment court ang panig ni private prosecutor Atty. Amando Ligutan bago maglabas ng kaukulang ruling o order tungkol sa isyu, matapos uminit ang palitan ng prosecution at defense lawyers noong nakaraang linggo.
Paano nagsimula ang kontrobersiya?
Nagsimula ang usapin matapos ang mainitang palitan nina private prosecutor Lorna Kapunan at defense counsel Kristine Ferrer habang isinasagawa ang cross-examination kay witness Xylene Del Campo.
Ayon sa defense camp, hindi umano sinabi ni Ferrer na pinapayagan ang misleading questions. Ang tinutukoy umano niya ay leading questions—mga tanong na karaniwang dinisenyo upang magtulak sa testigo patungo sa isang partikular na sagot.
Ipinaliwanag ito ni Vice President Sara Duterte’s lead counsel Sheila Sison matapos punahin ang isang social-media post ni Ligutan na nagsabing hindi pinapayagan ang misleading questions kahit sa cross-examination.
Giit naman ni Ligutan, wala siyang masamang intensiyon sa kaniyang post at sinabi niyang naniniwala siyang tama ang pahayag na hindi pinapayagan ang misleading questions. Sinabi rin niyang hindi niya tatanggalin ang naturang post.
Escudero, nagbabala sa mga abogado
Dahil sa sunod-sunod na pampublikong pahayag ng magkabilang panig, sinabi ni Senate Impeachment Court Presiding Officer Francis “Chiz” Escudero na mino-monitor ng clerk of court ang mga public statements ng mga counsel.
Ayon sa naunang ulat ng GMA News, sinabi ni Escudero na may mga pahayag nang lumalampas sa itinakdang limitasyon at naghahanda siya ng ruling, warning at order kaugnay nito. Inatasan din niyang marinig muna ang panig ni Ligutan bago tuluyang magpasya ang korte.
Samantala, sinabi rin ni Palace Press Officer Undersecretary Claire Castro na hindi pinapayagan ang misleading questions, lalo na sa cross-examination, at tinawag itong pangunahing kaalaman sa legal practice.
Mahalaga ang pagkakaiba: ‘leading’ hindi katumbas ng ‘misleading’
Lalong naging mahalaga ang pagkakaibang ito sa pagpapatuloy ng impeachment trial.
Sa kasalukuyang paglilitis, ipinakita ng Senate Impeachment Court na maaaring magkaroon ng sitwasyon kung saan pinapayagan ang leading questions—partikular kapag ang isang testigo ay idineklarang hostile.
Noong Agosto 17, idineklarang hostile witness ng impeachment court si Gina Acosta, dating special disbursing officer ng Office of the Vice President.
Dahil dito, pinayagan ang prosecution na gumamit ng leading questions sa pagtatanong sa kaniya. Gayunman, nilinaw sa mga ulat na hindi nangangahulugan ito na awtomatikong pinapayagan na rin ang misleading questions.
Ang ruling kay Acosta ay hiwalay sa nakabinbing usapin tungkol sa public statements at “misleading questions,” ngunit ipinapakita nito kung gaano kahalaga ang eksaktong pagkakaiba ng dalawang termino sa impeachment proceedings.
Kasabay nito, umusad ang testimonya tungkol sa confidential funds
Habang nakabinbin ang usapin sa public statements ng mga abogado, umusad naman ang trial sa Article I ng impeachment complaint laban kay Duterte, na tumatalakay sa umano’y maling paggamit ng confidential funds ng Office of the Vice President at Department of Education.
Sa Day 16 ng paglilitis, tumestigo si Acosta tungkol sa umano’y paglabas ng P500 milyon na OVP confidential funds noong 2022 at 2023.
Sa kaniyang testimony, sinabi ni Acosta na ang pera ay inilabas sa ilang magkakahiwalay na pagkakataon at ibinigay kay Col. Raymund Lachica. Iniulat din ng GMA News na sinabi ni Acosta na ginawa niya ito sa utos ni Duterte.
Ayon naman sa prosecution, bahagi ito ng alegasyon na kailangang patunayan sa impeachment case. Mariing tinututulan ng defense ang mga paratang laban sa Vice President.
Mahalagang tandaan na ang mga alegasyong ito ay bahagi pa rin ng paglilitis at hindi pa katumbas ng pinal na judicial finding ng pananagutan.
Hostile witness ruling, isa sa pinakamainit na development
Ang pagdeklara kay Acosta bilang hostile witness ay nagbigay sa prosecution ng mas malawak na paraan ng pagtatanong sa kaniya.
Batay sa mga ulat, isinasaalang-alang ng korte ang kaniyang kasalukuyang employment relationship sa OVP at ang kaniyang dating pahayag sa isang counter-affidavit bilang mga dahilan sa pagdeklara sa kaniya bilang hostile witness.
Dahil dito, naging posible ang paggamit ng leading questions—isang punto na lalong nagbigay-linaw kung bakit kailangang maging maingat sa paggamit ng mga terminong leading at misleading sa loob ng impeachment court.
Ano ang susunod?
Ang malaking tanong ngayon ay kung ano ang magiging pinal na aksiyon ng Senate Impeachment Court sa mga public statements at social-media activity ng mga counsel.
Ang ruling ay maaaring maging mahalaga hindi lamang sa kasalukuyang impeachment trial kundi maging sa pagpapaalala sa prosecution at defense teams na ang kanilang mga pahayag sa labas ng courtroom ay maaari pa ring maapektuhan ng mga tuntunin ng impeachment proceedings.
Habang nagpapatuloy ang paglilitis, malinaw na hindi lamang testimonya at dokumento ang binabantayan ng impeachment court.
Pati ang bawat tanong, bawat pahayag at bawat post ng mga abogado ay maaari nang maging bahagi ng mas malaking legal at procedural battle.
At habang hinihintay ang susunod na hakbang ni Presiding Officer Francis Escudero, isang tanong ang nananatili:
Kapag naglabas na ng ruling ang impeachment court, sino ang unang maaapektuhan—ang prosecution, ang defense, o ang mismong paraan ng pagpapatuloy ng paglilitis?
Sources and cross-check
Ang pangunahing ulat ay mula sa Bombo Radyo, na nagsabing nakatakdang aksyunan ng Senate Impeachment Court ang “misleading questions” issue at ilalahad muna ni Ligutan ang kaniyang panig.
Kinumpirma ng GMA News ang naunang kontrobersiya sa social-media post ni Ligutan, ang pagtutol ng defense counsel Sheila Sison, at ang planong ruling/order ni Escudero.
Ang mga kasunod na ulat ng GMA, ABS-CBN, PNA at Inquirer ay nagdokumento naman ng pagdeklara kay Gina Acosta bilang hostile witness at ng pagpayag sa prosecution na magtanong gamit ang leading questions.
Leave a Reply