MANILA, Philippines — Mas umiigting ang kontrobersiya sa paggamit ng P612.5 milyon na confidential funds na iniugnay sa Office of the Vice President (OVP) at Department of Education (DepEd) matapos lumitaw sa Senate impeachment trial na 1,685 sa 2,669 pangalang ginamit bilang payees ay walang birth, marriage, o death record sa database ng Philippine Statistics Authority (PSA).
Ang mga bagong detalye ang ginamit ng House prosecution team upang kuwestiyunin ang liquidation documents na isinumite para sa confidential funds ni Vice President Sara Duterte.
Ayon kay Lanao del Sur Rep. Zia Alonto Adiong, isa sa mga spokesperson ng House prosecution team, nagpapakita umano ang mga natuklasan ng PSA ng indikasyon ng maling paggamit ng pera ng bayan.
Tinukoy ni Adiong ang umano’y “elemento ng panloloko” sa mga dokumentong ginamit upang i-liquidate ang confidential funds, bagama’t ang mga ito ay bahagi pa rin ng mga alegasyon ng prosekusyon at hindi pa pinal na hatol ng impeachment court.
1,685 pangalan, walang civil registry record
Sa testimonya ni PSA Assistant National Statistician Marizza Grande noong Setyembre 7, sinabi niyang sinuri ng ahensya ang kabuuang 2,669 pangalan mula sa mga listahan ng OVP at DepEd.
Sa 1,992 pangalan na nasa OVP list, 1,287 ang walang natagpuang birth, marriage, o death record. Sa 677 naman na nasa DepEd list, 398 ang walang record.
Ibig sabihin, kabuuang 1,685 pangalan ang walang anumang katugmang civil registry record sa tatlong kategoryang sinuri ng PSA.
Isa sa mga pangalang muling naging sentro ng kontrobersiya ay “Mary Grace Piattos,” na ayon sa PSA ay walang birth, marriage, o death record sa kanilang database.
Ngunit mahalagang tandaan: ang kawalan ng record sa PSA database ay hindi awtomatikong patunay na hindi umiiral ang isang tao. Ang PSA mismo ay nag-verify lamang batay sa civil registry records na hawak nito.
May mga pangalan ding tumugma sa mga patay at menor de edad
Mas naging kontrobersyal ang testimonya nang sabihin ng PSA na may mga pangalan sa listahan na tumugma sa mga taong may death records.
Ayon sa mga ulat, 37 pangalan ang tumugma sa mga taong may official death certificates — 32 mula sa OVP list at lima mula sa DepEd list. Mayroon ding 25 pangalan na tumugma sa records ng mga menor de edad.
Ilan sa mga pangalang binanggit sa mga ulat ay sina Arthur Baon, Beverly Claire Pampano, Matthew Keso, Charles Sampaloc Jr., Tomas Panda, Timon Pusa at Tina Maching.
May mga acknowledgment receipt din na nagpapakitang may malalaking halaga umanong nakatalaga sa ilang pangalan na walang natagpuang civil registry record. Kabilang sa mga halimbawang iniulat ang halagang P500,000, P250,000 at P100,000.
Depensa: Mga pangalan ay aliases
Sa impeachment trial, kinumpirma naman ng isang abogado ng kampo ni Duterte na ang mga pangalang nasa ilang acknowledgment receipts ay aliases.
Ayon sa TV5, sinabi ng defense counsel na si Justin Gular na classified ang impormasyon tungkol sa tunay na pagkakakilanlan ng mga indibidwal at ipaliliwanag ito sa tamang bahagi ng presentasyon ng ebidensya ng depensa.
Mahalaga ang puntong ito dahil iginiit ng prosecution na hindi nito unang ipinapalagay na aliases ang mga pangalan. Sa halip, sinabi nilang ipinagpalagay nilang tunay na mga tao ang mga nakalista dahil ang mga pangalan ay nakalagay sa acknowledgment receipts at may kalakip na mga pirma.
Dahil dito, hinihintay ng prosecution ang ebidensya ng depensa na magpapakita kung sino ang tunay na mga indibidwal sa likod ng mga pangalan.
P612.5 milyon ang sentro ng Article I
Ang isyu ay bahagi ng Article I ng impeachment case laban kay Duterte.
Ayon sa House prosecution, kabuuang P612.5 milyon ang sakop ng alegasyon: P500 milyon mula sa OVP noong 2022 at 2023 at P112.5 milyon mula sa DepEd noong 2023, noong si Duterte ang kalihim ng ahensya.
Bukod sa mga pangalan sa liquidation documents, dati nang tinalakay sa paglilitis ang mga notice of disallowance ng Commission on Audit (COA) kaugnay ng confidential fund spending ng OVP.
Iniulat ng GMA News na naglabas ang COA ng notice of disallowance para sa P73 milyon mula sa OVP’s 2022 confidential fund at isa pang P375 milyon na may kaugnayan sa 2023 spending. Ang notice of disallowance ay utos na ibalik sa gobyerno ang halagang itinuring na irregular, unnecessary, excessive, extravagant, o unconscionable.
Samantala, sinabi ng Philstar na umabot sa P448.287 milyon ang kabuuang OVP confidential fund amount na sakop ng mga notice of disallowance na tinalakay sa paglilitis — P73.287 milyon mula sa 2022 at P375 milyon mula sa 2023.
Prosecution: Hindi lang ito tungkol sa mga pangalan
Sa pinakahuling presentasyon ng House prosecution noong Setyembre 11, sinabi ng mga prosecutor na sinusubukan nilang ipakita ang isang umano’y paulit-ulit na pattern sa paghawak ng confidential funds — mula sa pag-request at pag-release ng pera, hanggang sa encashment, turnover, disbursement at liquidation.
Inilarawan ito ng prosecution bilang isang umano’y “confi scam” at sinabi nitong ang trail ng pera ay humahantong kay Duterte.
Gayunman, nilinaw mismo ng House prosecution na ang mga ito ay kanilang mga alegasyon at hindi pa judicial finding na nagkasala ang Vice President.
Ano ang susunod?
Matapos talakayin nang malawakan ang confidential funds, inihahanda na ng House prosecution ang susunod na bahagi ng impeachment case.
Ayon sa official House statement, magsisimula sa Setyembre 14 ang presentasyon ng ebidensya para sa Article II, na tumutukoy sa alegasyon ng unexplained wealth laban kay Duterte.
Samantala, patuloy na nakasentro ang Article I sa isang pangunahing tanong: kung saan talaga napunta ang P612.5 milyon at sino ang tunay na mga taong nasa likod ng mga acknowledgment receipt na ginamit upang suportahan ang liquidation ng confidential funds.
Sa puntong ito, hindi pa maaaring sabihing napatunayang may “panloloko” o krimen ang Vice President. Ang mga isyung inilatag ng prosecution ay bahagi ng impeachment trial at kailangang timbangin kasama ang mga depensa at ebidensyang ihaharap ng kampo ni Duterte.
Ngunit sa paglabas ng PSA findings tungkol sa 1,685 pangalan, mga death records at mga menor de edad na tumugma sa ilang entries, lalo pang tumitindi ang tanong na kailangang sagutin sa paglilitis: Sino ang tunay na mga recipient — at saan napunta ang perang bayan?
Leave a Reply